Op vrijdag 18 september 2026 werd in de parktuin van woonzorgcentrum Kloosterhof een bijzonder kunstwerk onthuld. Architect-kunstenares Sarah Olaerts uit Genk bracht de glasramen uit de voormalige kloosterkapel opnieuw tot leven in een kunstwerk dat een blijvend aandenken vormt aan de rijke geschiedenis van de congregatie in Berlaar.

 Afbraak kloosterkapel

De kloostersite van de Zusters van het Heilig Hart van Maria van Berlaar kent een lange geschiedenis. Ooit telde de congregatie meer dan 900 leden, die instonden voor het onderwijs en de zorg voor zieken en ouderen. Ze liggen zo mee aan de basis van de scholengemeenschap in Berlaar en van verschillende woonzorgcentra in Vlaanderen.
Vandaag bevinden zich op de site het woonzorgcentrum Kloosterhof, de basisschool en middelbare school alsook het lokaal dienstencentrum en dagverzorgingscentrum Balderhuys. In 2024 werden de kapel en een deel van het leegstaande kloostergebouw verkocht en afgebroken. Zij maken nu plaats voor een nieuw woonproject.

Erfgoed krijgt een nieuwe thuis

Tijdens de afbraakwerken kregen echter verschillende elementen uit de kloosterkapel een nieuwe thuis. Zo werden de glasramen van de twaalf apostelen geschonken aan de kerk in Koersel en staat het orgel nu in de kerk van Begijnendijk. De glasramen met de druivelaars worden geïntegreerd in de nieuwbouw van wzc Heilige Familie.

Het Mariabeeld dat jarenlang boven op de kapel prijkte, wordt gerestaureerd en krijgt eveneens een nieuwe bestemming. Dit beeld dateert uit 1916 en werd op de kapel geplaatst uit dankbaarheid omdat Onze-Lieve-Vrouw de zusters en het klooster tijdens de Eerste Wereldoorlog had beschermd. De zusters verborgen er destijds een kleiner Mariabeeld in dat ze tijdens hun vlucht meenamen, samen met een glazen pot waarin enkele muntstukken en foto’s zaten. Deze pot werd vorige week door de zusters geopend.

In 1966 werd het Mariabeeld opnieuw tijdelijk naar beneden gehaald en werd er een ijzeren doos met een brief aan toegevoegd. Deze doos bevindt zich vermoedelijk nog in het borststuk van het beeld en wordt hopelijk tijdens de restauratiewerken teruggevonden. Daarna krijgt het beeld een nieuwe plaats op de campus van de school.

Van glasraam tot kunstwerk

De vier glas-in-loodramen uit het koor van de kapel ondergingen eveneens een zorgvuldige restauratie. Deze ramen werden in 1892 vervaardigd en gesigneerd door de Mechelse glazenier Leopold Pluys. Nadat hij in 1867 de zaak van zijn vader had overgenomen, groeide die uit tot een van de belangrijkste glasateliers van het land. Zo ontwierpen, vervaardigden en restaureerden zij honderden glasramen, waaronder die van de Sint-Romboutskathedraal in Mechelen. Voor de kloosterkapel in Berlaar creëerde Pluys destijds een ontwerp van Maria, Jozef, Jezus en de Heilige Drievuldigheid.

Architect-kunstenares Sarah Olaerts uit Genk integreerde dit glaswerk nu in een indrukwekkend kunstwerk bestaande uit vier strakke elementen en twee beelden. De twee beelden aan de buitenzijde, kenmerkend voor Olaerts, omarmen als het ware het geheel waardoor een gevoel van verbondenheid en bescherming ontstaat. Het geheel werd ontworpen met het nodige respect voor het verleden en haar erfgoedkundige waarde. De parktuin van wzc Kloosterhof werd specifiek gekozen als ideale plek voor bezinning of rustmoment.

Officiële inhuldiging

Vrijdag 18 september werd dit kunstwerk officieel ingehuldigd, in aanwezigheid van kunstenares Sarah Olaerts, Zuster-overste Marie Josée Kempen en burgemeester Walter Horemans. De plechtigheid werd afgesloten met de inzegening van het kunstwerk door pastoor-deken Jos Daems.

Samen met Mariabeeld, vormt dit kunstwerk vanaf nu een blijvend aandenken aan de congregatie.